Bilardo ipuçları / Sistemler

Ball System Ball System · yandan dolanma

1. topun referans hattını ve üçüncü bant hedefini okuyarak kalınlık ile falsoyu birleştiren deneysel bir yandan dolanma kuralıdır. Bu sayfada 8’e bölünmüş kalınlık ve eğimde elmas başına 1 düzeltme yöntemi anlatılır.

Formül / yol referansı
Kalınlık sayısı + tip sayısı = 1. top hat sayısı + üçüncü bant sayısı + eğim düzeltmesi
Ne zaman kullanılır
Uzun→kısa→uzun yandan dolanmada, 1. topa çarptıktan sonra isteka topunu referans çizgisine oturtacak kalınlığı ve falsoyu ararken. Birbirine çok yakın toplar, büyük ters açı ve aşırı takip ya da çekme yalnızca temel formülle çözülmesi zor durumlardır.

Yazan ve düzenleyen: TTBoys · İçerik yazım ve kaynak kontrol ilkeleri · Hata bildir

Kaynak ve çizim incelemesi: 2026-10-04. Deneysel formüller belirli bir ölçek ve vuruş tekniği için çalışma referanslarıdır. Geometrik çizimler gerçek yörüngelerden ayrı tutulmuştur ve gerçek bir masada ölçüm doğrulaması yapılmamıştır. Mobil cihazlarda da masa yatay kalır; böylece metindeki yön açıklamaları ile çizimleri aynı yönde okuyabilirsiniz.

Top dizilişinden neyi okursunuz?

  1. Hat 4: kırmızı 1. topun bulunduğu referans çizgisinin numarasıdır.
  2. Varış 2: üçüncü uzun bantta her yarım elmas 1 birimdir.
  3. Eğim 0: kalınlık nişan çizgisi kısa banda paraleldir.

Eğim ve düzeltme: Nişan çizgisini iki uzun banda kadar uzatın ve iki ucun uzun eksen yönündeki farkını sayın. Bu yazıda her elmas 1’dir; doğru açı −, ters açı + olarak alınır. Kalınlığı değiştirirseniz nişan çizgisini de yeniden kontrol edin.

Yeni başlıyorsanız bu sırayla

Ball System’de farklı türdeki sayılar aynı formülde yer alır. 1. top, isteka topunun ilk vurduğu top; 2. top ise sonra vurulan toptur. Önce “hat numarası, varış sayısı, kalınlık ve tip” değerlerini ayrı ayrı okuyun.

2/8 kalınlık → kalınlık sayısı 21. topİsteka topuÇapın 8 parçasından 2 tanesi üst üste görünüyor4/8 kalınlık → kalınlık sayısı 41. topİsteka topuÇapın 8 parçasından 4 tanesi üst üste görünüyor
İsteka topunun gidiş yönünden bakıldığında iki topun örtüşme genişliğidir. Topların gerçekten iç içe geçtiği anlamına gelmez. Sarı bölümü 8'e bölünmüş top çapıyla karşılaştırın. Kalınlık sayısı 4, 4 derece ya da 4 tip değil, 4/8 yani yarım top kalınlığıdır.
  1. Sonraki referans çizgisi çiziminde 1. topun bulunduğu hat 4’ü, varış çiziminde ise istediğiniz üçüncü bant sayısı 2’yi okuyun. İki sayının ölçek aralıkları farklıdır.
  2. Başta eğim düzeltmesi 0 olan bir örnekle başlayın. 4+2+0=6’yı elde ettikten sonra bunu kalınlık sayısı 4 ve 2 tip doğru falsodan oluşan bir çıkış kombinasyonuna ayırın.
  3. Kalınlık sayısı 4, aşağıdaki çizimdeki 4/8’dir. Önce 1. topa vurduktan sonra isteka topunu referans hattına gönderecek kalınlığı öğrenin, sonra falsoyu ayarlayın. Aynı toplamı veren her kombinasyon aynı yörüngeyi vermez.
Kontrol sorusu: Toplam 6 çıktığına göre her durumda 6 tip falsoyla mı vurmalıyım?

Hayır. 6, kalınlık sayısı ile tip sayısının toplamıdır. Bu örnekteki 4/8 + 2 tip yalnızca bir başlangıç kombinasyonudur; gerçekte kalınlığa bağlı ayrılma açısını ve gücü de ayarlamanız gerekir.

1. top sayısı bir konum koordinatı değil, hat numarasıdır

1234
Temel hatlar 1–4: alt uzun bantta 2→üstte 1, 4→2, 6→3, 8→4 birleştirilir. Kırmızı 1. top 4. hattın üzerindedir. Çizgiler hattı okumak için referanstır; vuruştan sonraki yörüngenin tamamı değildir.
  • Kaynaktaki 1–4 hatları iki uzun bandın çerçeve noktalarını birleştirir. 1. topun hangi çizgi üzerinde olduğunu okuyun; iki çizgi arasında ara değeri çalışma referansı olarak alın.
  • 5–7 hatları kısa banttan çıkışa bağlanır. Kaynak özellikle 5 çıkışını bant noktası olarak ayırır. Başlangıç çizimi karışıklığı azaltmak için yalnızca 1–4’ü gösterir; genişletilmiş hatlar için orijinal tabloya da bakın.
  • İsteka topunun konumunu olduğu gibi 1. top sayısı olarak kullanmayın; Five & Half’teki 40’ın Ball System’deki 4 ile aynı koordinat olduğunu da düşünmeyin.

Üçüncü bant sayısını ve kalınlık sayısını okumak

Üçüncü bant varış ölçeği012345678
Bu yöndeki üçüncü bant sayısı, sol köşedeki 0’dan başlayarak her yarım elmasta 1 artar. 1 elmas=2, 2 elmas=4. Aralıkları 1. topun hat numaralarından farklıdır. Dizilişi ters çevirirseniz ölçeği de birlikte çevirin.
  • Kalınlık sayısı, sekize bölünmüş örtüşmenin payıdır. 2/8 için 2, yarım top olan 4/8 için 4’tür. Topun merkezine nişan alan bir koordinat ya da derece cinsinden açı değildir.
  • Tip sayısı, ilgili kaynakta belirlenen yan falso vuruş noktasının kademesidir. Doğru falso yönü kullanılır; üst-alt yükseklik ve vuruş tekniği de uyumlu olmalıdır. Tablodaki 8 bir varış sayısıdır, 8 tip falsoyla vurun anlamına gelmez.
  • Üçüncü bant sayısı, 2. topun yatay konumunu doğrudan okuyan bir değer değildir. Üçüncü banttan sonra 2. topa uzanan yola bakarak önce bant kenarındaki varış hedefini belirleyin.

Eğimin referansı ve işareti

Burada eğim, istekayı yukarı kaldırma açısı değil, masaya yukarıdan bakıldığında nişan çizgisinin yönüdür. Aşağıdaki çizimlerin hepsinde isteka topu aşağıdan gelip 1. topun soluna çarpar ve sol üstteki uzun banda doğru ayrılır.

Düz açı −2

Uç AUç B
A ile B arasındaki yatay fark 2 aralık. İsteka topu sola gidişe yardım eden yönden geldiği için −2.

4 + 2 + (-2) = 4

Paralel 0

Uç AUç B
A ve B aynı yatay konumda: 0 aralık. Kısa banda paralel bir nişan çizgisidir.

4 + 2 + (0) = 6

Ters açı +2

Uç AUç B
A ile B arasındaki yatay fark 2 aralık. İsteka topu sola gidişe karşı gelen yönden geldiği için +2.

4 + 2 + (2) = 8

  1. Vurmak istediğiniz kalınlığı belirleyin ve isteka topunun nişan çizgisini iki uzun banda kadar uzatın. Mavi kesikli çizgi bu çizgidir.
  2. İki ucu (A, B) aynı uzun bant tarafına taşıyarak yatay farkı sayın. Toplar arasındaki mesafe ya da iki topun hemen altındaki ölçeklerin farkı değildir.
  3. Sola ayrılacak bu dizilişte sağ alttan gelirse doğru açı, sol alttan gelirse ters açıdır. Sağ-solu çevirirseniz topları, referans çizgisini ve gidiş yönünü de birlikte çevirin.

Üç çizim eğimi ve toplamı okumak için bir karşılaştırmadır. Aynı kalınlıkla üç dizilişin aynı yoldan gideceği anlamına gelmez. Kalınlığı değiştirirseniz nişan çizgisi de değişir; eğimi yeniden okuyun, çarpışmadan sonra kalan falsoyu ve ilk banda girişi kontrol edin.

  • Benimsenen kaynak, eğim referansı olarak iki topun merkez çizgisi yerine gerçek kalınlığa nişan alan çizgiyi kullanır. Bu çizgiyi iki uzun banda kadar uzattığınızda yatayda kayan elmas sayısını sayın. Kısa banda paralelse 0’dır.
  • Gidişe yardım eden doğru açı çıkarılır, tersi olan ters açı eklenir. Bu yöntemde hat 4, varış 2 ve 2 elmas doğru açı varsa toplam 4; 2 elmas ters açı varsa toplam 8 çıkış hesabıdır.
  • Eğimde elmas başına 1,5 kullanan ya da topların merkez çizgisini referans alan açıklamalar da vardır. Bunları bu sayfadaki elmas başına 1 ile karıştırmayın; seçtiğiniz kaynağın referans çizgisini, vuruş noktasını ve vuruş hareketini bir bütün olarak çalışın.

Hesap örneği: hat 4, varış 2, eğim 0

4 + 2 + 0 = 6 → 4/8 kalınlık + 2 tip doğru falso
İsteka topu1. top2. top①②③420
Hat 4 + varış 2 + eğim 0 = 6 → 4/8 ve 2 tip doğru falso ile çıkış örneği. Sarı kesikli çizgi 1. topun hattı, mavi kesikli çizgi kalınlık nişan çizgisidir. Beyaz düz çizgi isteka topu → 1. top → uzun① → kısa② → uzun③ → 2. top şeklinde süren yuvarlanma sırasıdır.
  • Sarı 4: 1. topun hat numarası ve referans çizgisi
  • Mavi 0: kalınlık nişan çizgisinin eğimi
  • Beyaz 2: üçüncü bantta varış sayısı

Hesap örneğindeki top dizilişini ve hareket sırasını gösteren kavramsal bir çizimdir. Gerçek varış kalınlığa, falsoya ve hıza göre değişir.

Bu, aritmetik olarak bir çıkış kombinasyonudur. Toplam aynı 6 olsa da 3/8 + 3 tip birebir aynı yörüngeyi garanti etmez. Kalınlık değişince ayrılma açısı, hız ve çarpışmanın yarattığı dönüş de birlikte değişir. Önce topun referans hattı boyunca ayrıldığı kalınlığı öğrenin, sonra falsoyu ayarlayın.

Geçerlilik koşulları ve çalışma sırası

  • Önce 3–4. referans çizgilerinde falsosuz önce bant vuruşunun yönünü ve tutarlı bir gücü öğrenin. Ardından 1. topu koyup isteka topunu referans çizgisine gönderen kalınlığı ve ayrılma açısını kontrol edin; en son falsoyu ve eğimi ekleyin.
  • Orijinal kaynak, 4/8 kalınlıkta yaklaşık 45 derece ayrılmanın oluştuğu bir referans vuruş hareketini anlatır. Bu, her top çarpışmasının yasası değil, o çalışma yönteminin koşuludur.
  • Büyük eğim, isteka topu ile 1. topun çok yakın olduğu dizilişler ve banda yapışık objeler, vuruş noktası yüksekliğine ve ayrılma açısındaki değişime karşı hassastır. Gerçek masada küçük eğimlerden başlayarak düzeltin.
  • Bu sisteme özel bir simülatör ön ayarı henüz yoktur. Uygulamanın tip birimi ve çarpışma modeli bu deneysel kurala göre gerçek masada doğrulanmadığı için hesaplanan değere uygun bir başarılı yörünge sunulmaz.

Ball System yaygın kullanılan bir yandan dolanma hesap yöntemidir, ancak tek bir uluslararası standart ya da kesin bir fizik yasası değildir. Kaynağın sistemini gerçek masada edindiğiniz referanslarla birlikte kullanın.

Örnek dizilişle çalışın

Hesap örneğine ve diziliş çizimine dön ↑

4+2+0=6 sonucundan 4/8 kalınlık ve 2 tip doğru falsoyu çıkış kombinasyonu olarak belirleyin. Hesap örneğinin çiziminde üç topu, eğim referans çizgisini ve ①②③ bantlarını birlikte okuyun; önce ilk banda giriş yönünü çalışın.

  1. Çizimde isteka topunu, önce vurulacak topu ve son topu gösterin, ardından bant sırasını söyleyin.
  2. Aynı dizilişle 5 kez tekrarlayıp ilk bandı ve hesaplanan hedef noktaya gerçek varışı kaydedin.
  3. İlk bant bile farklıysa nişana ve kalınlığa, ilk bant doğru ama sonrası farklıysa falsoya ve hıza bakın. Sonraki 5 vuruşta yalnızca tek bir koşulu değiştirin.

Kaynaklar ve doğrulama

Kaynaklara göre ölçek ve uygulama koşulları farklı olabilir. Metinde benimsenen sistem ve kontrol sınırları belirtilmiştir; çizimler tarafımızca hazırlanmış kavramsal çizimlerdir.